Kukurydza: właściwości i wartość odżywcza zboża bez glutenu

Kukurydza: właściwości i wartość odżywcza zboża bez glutenu

Autor Zdjęcia: Shutterstock

Ziarno kukurydzy nie zawiera glutenu

Kukurydza (łac. Zea mays subsp. mays) to odżywcze i wartościowe gospodarczo warzywo. Kukurydza to jedna z pierwszych uprawianych przez człowieka roślin. Ojczyzną kukurydzy jest Ameryka Środkowa i Południowa. Kukurydza już ponad 7 tysięcy lat temu była podstawą wyżywienia starożytnych plemion: Azteków, Inków oraz Majów. 

Historia kukurydzy

Do Europy kukurydzę sprowadził w XVI wieku Krzysztof Kolumb. Jednak do Polski kukurydza dotarła dopiero w  XVIII wieku, jako ciekawostka botaniczna. W XIX zaczęto pokładać wielkie nadzieje w uprawie ziarna kukurydzy. Ale dopiero sukcesy upraw wielkopowierzchniowych w Ameryce Północnej zwróciły oczy Europy na ten gatunek. W byłym Związku Radzieckim jeszcze w latach 20 i 30 XX w. próbowano na wielką skalę wprowadzić powszechne uprawy kukurydzy. Eksperyment ten udał się tylko częściowo, na terenach południowej Ukrainy. Jak się okazało mimo wytężonych prac nad nowymi odmianami kukurydza ma swoje wymagania klimatyczne i woli cieplejszą aurę południa Europy. 

Zobacz także: Gotowanie kukurydzy: jak długo gotować kukurydzę? [WIDEO]

Dzisiaj uprawia się ponad 200 odmian, a w tym odmiany słodkie kukurydzy do gotowania i jedzenia oraz specjalne odmiany na suche ziarno, które przerabia się na kaszę i mąkę. Istnieje także specjalna odmiana na paszę dla zwierząt. Obecnie najwięksi producenci kukurydzy na świecie to: Stany Zjednoczone, Chiny, Brazylia i Meksyk, natomiast w Europie to Francja, Ukraina i Węgry.

Wypróbuj: Kukurydza z grilla z masłem chili - meksykański przysmak

Gigantyczne źdźbło

Dobrze nam znane złote ziarenka o słodkim smaku wyrastają na kolbie, która jest użytkową częścią źdźbła. Albowiem kukurydza jest rośliną jednoroczną wytwarzającą wzniesione, pojedyncze, wręcz gigantyczne źdźbło, wysokości od 0,5 do 2,5 m. Pod ziemią tworzy system korzeniowy, sięgający od 1 do 2 m w głąb gleby.

Kukurydza, szczególnie ta cukrowa, lubi ciepło. Kiełkuje i rośnie w temperaturze powyżej 10°C i jest wrażliwa na przymrozki. W Polsce kukurydza jest hodowana głównie na Kujawach i w Wielkopolsce. Dobrze udaje się w latach ciepłych, słonecznych i suchych.

Przemysłowo kukurydza wykorzystywana jest w przemyśle paszowym, spirytusowym, piwowarskim, olejarskim oraz cukierniczym. Ponadto stanowi cenny surowiec w przemyśle papierniczym, farmaceutycznym i chemicznym. Kukurydza jest jedną z roślin wykorzystywanych w energetyce.

Kolby kukurydzy w sierpniu i we wrześniu zbierane są za pomocą wyspecjalizowanych kombajnów. 

Wypróbuj koniecznie: Coleslaw - surówka z młodej kapusty i kukurydzy cukrowej

Wartości odżywcze kukurydzy cukrowej

Porcja 100 g ziaren kukurydzy cukrowej to 88 kcal. Główny składnik odżywczy kukurydzy to skrobia oraz białko roślinne. Kukurydza jest także dobrym źródłem witamin A, C, B1, B2, PP, B6, a także kwasu foliowego, kwasu pantotenowego oraz minerałów takich jak: potas, magnez i mangan. Ziarno kukurydzy cukrowej dostarcza także spore ilości błonnika pokarmowego.

Złociste ziarno kukurydzy zawiera antyoksydant - żółty barwnik - zeaksantynę. Temu związkowi przypisuje się działanie zapobiegające nowotworom  prostaty, jelita grubego i piersi.

Polecamy: Zupa krem z kukurydzy z czosnkiem - pomysł na pyszny obiad

Zastosowanie w sztuce kulinarnej

Kukurydzę cukrową spożywamy jako kolbę - ugotowaną bez dodatku soli i dopiero po ugotowaniu polaną masłem  i posoloną. Takie kolby kukurydzy można kupić świeże, gotowane lub mrożone. Kukurydzę w kolbach można nie tylko gotować, ale także piec lub grillować. 

Wypróbuj również: Ile ma się gotować kolba kukurydzy? 4 przepisy jak zrobić kolbę kukurydzy [WIDEO]

Najczęściej jednak powszechne zastosowanie mają zakonserwowane w puszkach pojedyncze ziarenka w zalewie solankowej. Kukurydza konserwowa stanowi cenny dodatek przede wszystkim do sałatek. Można sporządzać z niej również kremowe zupy lub dodawać do curry, gulaszy i zapiekanek. 

Zobacz także: Kukurydza konserwowa na zimę - jak zamarynować kukurydzę?

Z kukurydzy wytwarzane są inne produkty, które mają szerokie zastosowanie w przemyśle spożywczym takie jak: mąka kukurydziana, kasza czy też olej kukurydziany.

Z ziarna kukurydzy ługowanego i nie ługowanego wytwarza się  mąkę kukurydzianą.  Mąka z ziaren kukurydzy w swoim składzie nie zawiera glutenu co dla osób nie tolerujących tego białka roślinnego stanowi ogromną zaletę. Gluten jest białkiem występującym w naszych rodzimych zbożach: pszenicy, życie i jęczmieniu. W wyrobach bezglutenowych, oznaczonych symbolem przekreślonego kłosa, produkty glutenowe zastępuje się produktami na przykład z kukurydzy.

Polecamy również: Mąka bezglutenowa - właściwości i zastosowanie w kuchni. Jakie są rodzaje mąki bezglutenowej?

 

Z kukurydzianego ziarna wytwarza syrop glukozowo-fruktozowy. Ten produkt otrzymywany w wyniku skomplikowanych technologicznie procesów służy do słodzenia produktów przemysłowych, takich jak napoje i słodycze. Dzisiaj wiadomo, że ma on zły wpływ na organizm ludzki, który nie może go strawić i zamienia cukry na tłuszcze, magazynowe w ciele. Jak donoszą ostatnie badania syrop glukozowo-fruktowowy nie tylko ma bezpośredni wpływ na wzrost otyłości u dzieci, ale także negatywnie wpływa na tkankę nerwową, obniżając zdolności poznawcze. 

 

Ocena: 5