Jej kwiaty są jadalne, a 100g ma 15 kcal! Cukinia – dlaczego pokochały ją miliony Polaków

Polacy poznali cukinię w latach powojennych. Ostatnie dwie dekady to czas popularyzacji tego smacznego i zdrowego warzywa w naszym kraju. Polubiliśmy je, ba... wręcz pokochaliśmy. W sezonie letnim cukinia jest bardzo tania, a jej łagodny smak pozwala na tak wiele połączeń i zastosowań w kuchni, że każdy znajdzie coś dla siebie. Cukinia może wystąpić w głównej roli podczas obiadu lub być do niego dodatkiem, można z niej zrobić zapiekankę, sałatkę i zupę. Jej delikatny smak można zamknąć w słoiku i to przygotowaną w wersji wytrawnej jak i słodkiej. Furorę robią też wszelkiego rodzaju placki z cukinii, a coraz częściej ciasta przygotowywane z jej dodatkiem.

Jak wygląda cukinia?

Nazywana jest również kabaczkiem — choć niektórzy uważają, że to dwa różne warzywa. To roślina z rodziny dyniowatych, występująca w różnych odmianach kolorystycznych. Najczęściej w Polsce spotyka się cukinie w kolorze ciemnozielonym lub zielonym w delikatne białe prążki. Popularna jest jednak również odmiana jasnozielona i żółta. Warzywa mają wydłużony kształt, przypominający ogórka, niezbyt grubą, gładką i błyszczącą skórkę, która skrywa jasny miąższ z gniazdami nasiennymi. Zanim jednak cukinia zaowocuje, wydaje duże kwiaty o miodowym kolorze. Są one jadalne  i bardzo smaczne. Przed przyrządzeniem potraw z kwiatów należy usunąć z nich szypułki i słupki kwiatowe. Są nieco gorzkie i mogą zepsuć smak potrawy.

Skąd pochodzi cukinia?

Cukinia pochodzi z Ameryki Północnej, a zwłaszcza z centralnych i południowych regionów dzisiejszych Stanów Zjednoczonych. Dzikie jej odmiany wciąż rosną również w północnych częściach Meksyku. Początkowo uprawiana była w Ameryce Północnej, Ameryce Środkowej i Ameryce Południowej. Dziś jest powszechnie uprawiany na całym świecie. Największymi eksporterami cukinii są Chiny, Indie, Rosja, Stany Zjednoczone, Meksyk i Iran.

Cukinia — właściwości zdrowotne

Właściwości kabaczka niełatwo przecenić. To warzywo jest bogate w witaminę C. Zawiera też karoten i witaminy z grupy B oraz witaminę K. Cukinia jest dobrym źródłem kwasu foliowego, kwasu pantotenowego oraz choliny. Ma sporo potasu, sodu, fosfor oraz wapń. Jest znakomitym źródłem miedzi i manganu. A co najważniejsze, nie odkładają się w niej metale ciężkie. Zawarte w cukinii związki zasadowe działają odkwaszająco i wpływają korzystnie na proces trawienia. Pomagają również przy chorobach wątroby i wszelkich schorzeniach przewodu pokarmowego. Warzywo to ma wyjątkowo niską wartość kaloryczną — cukinia ma zaledwie 15 kalorii w 100 g. Jest idealna dla wszystkich dbających o linię. Choć najpopularniejsza jest cukinia pieczona lub faszerowana, można ją podgryzać również na surowo. Dotyczy to oczywiście młodych warzyw. Starsze, wyrośnięte cukinie nikomu nie zaszkodzą, ale są mniej smaczne i soczyste.

Cukinia – wartości odżywcze w pigułce

Chociaż cukinia jest warzywem niskokalorycznym, dostarczając zaledwie około 17 kcal w 100 gramach, jej profil odżywczy jest całkiem bogaty. W ponad 90% składa się z wody, dzięki czemu doskonale nawadnia organizm. W 100 g surowego warzywa znajdziemy około 1,2 g białka, 3,1 g węglowodanów oraz 1,1 g cennego błonnika pokarmowego. Tłuszcz występuje w niej w śladowych ilościach (zaledwie 0,3 g na 100 g).

W miąższu cukinii znajdziemy również cenne witaminy i minerały. Jest ona dobrym źródłem potasu (około 250 mg na 100 g), który wspiera regulację ciśnienia krwi. Dostarcza także magnezu, fosforu i żelaza. Pod względem witamin wyróżnia się zawartością witaminy C, A (w postaci beta-karotenu), K oraz witamin z grupy B, w tym kwasu foliowego, co czyni ją wartościowym składnikiem zbilansowanej diety.

Kto powinien uważać na cukinię?

Cukinia jest warzywem niezwykle lekkostrawnym i bezpiecznym dla większości osób, w tym dzieci i seniorów. Istnieją jednak pewne sytuacje, w których warto zachować ostrożność. Jej spożycie powinny ograniczyć osoby zmagające się z poważnymi chorobami układu pokarmowego, takimi jak wrzody żołądka, a także w przypadku problemów z nerkami czy woreczkiem żółciowym.

Najważniejszą zasadą jest jednak unikanie cukinii o gorzkim smaku. Taki posmak świadczy o obecności kukurbitacyn – naturalnych związków toksycznych, które mogą prowadzić do zatrucia pokarmowego, objawiającego się bólami brzucha i nudnościami. Gorzkich egzemplarzy nie należy spożywać ani na surowo, ani po obróbce termicznej.

Cukinia w diecie diabetyka – niski indeks glikemiczny

Jedną z największych zalet cukinii jest jej niski indeks glikemiczny, który wynosi zaledwie 15 (IG=15). Oznacza to, że po jej spożyciu poziom glukozy we krwi rośnie bardzo powoli i nie powoduje gwałtownych skoków cukru. Jest to zasługa niskiej zawartości węglowodanów oraz obecności błonnika pokarmowego, który spowalnia procesy trawienia i wchłaniania cukrów do krwiobiegu.

Dzięki tym właściwościom cukinia jest warzywem szczególnie polecanym w diecie osób zmagających się z cukrzycą oraz insulinoopornością. Pomaga kontrolować glikemię i stanowi bezpieczny, a zarazem sycący element codziennych posiłków, nie obciążając przy tym gospodarki węglowodanowej organizmu.

Kupowanie i przechowywanie cukinii

Najsmaczniejsza są młode, letnie egzemplarze. Warto wybierać takie o długości 15-20 cm. Mniejsze są po prostu niedojrzałe. Większe zaś mogą być przejrzałe — mieć włóknisty miąższ i rozbudowane gniazda nasienne. Skórka powinna być błyszcząca i bez uszkodzeń. Dobrze, jeśli warzywo jest dość ciężkie w stosunku do swojej wielkości. Świeżą cukinię można przechowywać na dolnej półce w lodówce nawet do 10 dni.

Zastosowanie cukinii

Możliwości wykorzystania cukinii w kuchni jest wiele. Smaczna jest cukinia gotowana, pieczona, faszerowana mięsem lub warzywami. Świetnie smakuje również cukinia z grilla oraz sałatki z jej dodatkiem. Coraz popularniejsze staje się także przygotowywanie przetworów z cukinii.

Polecamy:

Cukinia tania i pyszna: najlepsze przepisy z cukinią w roli głównej

Sprawdź w galerii przepis na sałatkę z cukinią!

Uprawa cukinii

Cukinia jest dość łatwa w uprawie, warto więc znaleźć dla niej miejsce w przydomowym ogrodzie. Kwiatów możemy spodziewać się w czerwcu. Owoce można zbierać od początku lipca do pierwszych przymrozków. Tak długi okres  owocowania sprawia, że może gościć na polskim stole przez wiele miesięcy.