Jarzębiak zrób dopiero po przemrożeniu owoców. Wtedy nalewka traci goryczkę i nabiera aromatu

CzeM

Anna Śmiałek

2026-08-24 10:26

Dodaj do Google

Jarzębiak - polska tradycja w butelce

Jarzębiak to nalewka dla cierpliwych. Nie robi się jej po to, żeby otworzyć butelkę po tygodniu, tylko żeby dać jarzębinie czas na oddanie koloru, aromatu i charakterystycznej cierpkości. Gotowy trunek ma głęboki odcień, lekko gorzkawy finisz i smak, który dobrze pasuje do jesiennych oraz zimowych wieczorów. Najlepiej podawać go w małych kieliszkach, jako domowy alkohol degustacyjny dla dorosłych.

Jak zrobić jarzębiak na spirytusie?

Owoce jarzębiny zebrane przed przymrozkami włóż na dobę do zamrażarki. Potem oberwij je z gron, przebierz, umyj i odsącz. Wsyp owoce do wrzącej wody, gotuj kilka minut, odcedź i zostaw na sicie na 2–3 godziny, żeby dobrze obeschły. Przełóż jarzębinę do czystego słoja lub gąsiorka i zalej spirytusem tak, by alkohol przykrył owoce. Zamknij naczynie i odstaw w ciemne miejsce o temperaturze pokojowej.

Po 5 tygodniach zlej nalew do butelek, napełniając je mniej więcej do połowy. Z wody i cukru ugotuj syrop i jeszcze gorącym zalej owoce pozostawione w słoju. Odstaw na kolejne 2 tygodnie, potem odcedź syrop znad owoców i dopełnij nim butelki z pierwszym nalewem. Każdą butelkę wstrząśnij, szczelnie zamknij i odstaw w ciemne miejsce na 2–3 miesiące.

Po co mrozić jarzębinę na nalewkę?

Mrożenie łagodzi cierpkość i gorycz jarzębiny. Przy owocach zbieranych przed przymrozkami to etap obowiązkowy. Można też zbierać jarzębinę po pierwszych chłodnych nocach, ale domowa zamrażarka daje większą kontrolę i pozwala przygotować owoce wtedy, kiedy są dostępne.

Czy jarzębinę trzeba obgotować?

Tak, warto trzymać się tego kroku. Krótkie obgotowanie dodatkowo łagodzi smak owoców i jest ważne przy jarzębinie, której nie używa się na surowo w większej ilości. Badania przeglądowe dotyczące owoców Sorbus wskazują, że mrożenie lub obróbka cieplna zmieniają kwas parasorbowy w nietoksyczny kwas sorbowy.

Jak długo dojrzewa jarzębiak?

W tym przepisie pierwsza maceracja w spirytusie trwa 5 tygodni, drugi etap z syropem 2 tygodnie, a gotowa nalewka dojrzewa jeszcze 2–3 miesiące. Warto dać jej ten czas, bo dopiero wtedy ostrość alkoholu i cierpkość jarzębiny lepiej się układają.

Jak smakuje nalewka z jarzębiny?

Jarzębiak jest wytrawniejszy i bardziej cierpki niż nalewka wiśniowa, malinowa czy śliwkowa. Ma lekko gorzkawą nutę, dlatego nie każdemu przypomina słodki likier. To raczej nalewka degustacyjna, dobra do podania po obiedzie, do deserów z gorzką czekoladą, piernika, serów dojrzewających albo deski przekąsek.

Jak przechowywać jarzębiak?

Nalewkę najlepiej trzymać w szczelnie zamkniętych butelkach, w ciemnym i chłodnym miejscu. Przed podaniem można ją dodatkowo przefiltrować przez bibułę albo filtr do kawy, jeśli na dnie pojawi się osad. Podawać w małych kieliszkach, wyłącznie dorosłym.

Przepisy na pyszne nalewki znajdziecie w wydanej pod patronatem Beszamel.pl przez wydawnictwo HARDE książce Anny Szubińskiej "Nalewki. Natura zamknięta w butelce". Poradnik do nabycia w sieci Empik, księgarniach i sklepie wiemiwybieram.pl.

Domowe nalewki

Nie propagujemy konsumpcji alkoholu, ale nie ma nic lepszego jak nalewki domowej roboty na rozgrzewającym spirytusie. Do listy tych najbardziej wykwintnych (bo nalewki tak naprawdę można robić niemal ze wszystkich owoców), obok wiśniówki, orzechówki, pigwówki, śliwowicy czy ratafii, z pewnością trzeba zaliczyć jarzębiak. Można go robić w wersji słabszej z 40-procentową wódką, ale ten tradycyjny przyrządzany jest na spirytusie.

12