Spis treści
Rzadki rarytas
Miód nawłociowy to nowa, rzadka odmiana miodu. Powstaje z nektaru nawłoci pospolitej – rośliny potocznie nazywanej mimozą, złotą rózgą lub złotą dziewicą. Ta cenna, miododajna roślina kwitnie na przełomie sierpnia i września, aż do późnej jesieni (czasem nawet do pierwszych przymrozków), dzięki czemu pszczoły mogą przetrwać zimę.
Nawłoć pospolita jest dobrze znana medycynie ze swoich właściwości antyseptycznych. Ziele nawłoci dzięki dużej zawartości flawonoidów - rutyny i kwercetyny - jest szczególnie pomocne w zwalczaniu zakażeń, stanów zapalnych układu moczowego, a także w leczeniu ran i owrzodzeń. Stosuje się ją również jako składnik ziołowych herbatek. Podobne właściwości ma również miód pozyskiwany z jej nektaru.
Szczegółowy skład chemiczny miodu nawłociowego
Podstawą składu miodu nawłociowego są cukry proste – głównie glukoza i fruktoza, które stanowią łącznie około 77% jego masy. To one odpowiadają za jego słodki smak i wysoką wartość energetyczną. Oprócz węglowodanów, miód ten jest źródłem witamin, w tym witamin z grupy B oraz witaminy C, A i PP. Zawiera również cenne dla organizmu składniki mineralne, takie jak potas, wapń, żelazo, fosfor czy mangan.
Jego unikalne właściwości wynikają jednak przede wszystkim z obecności bioaktywnych związków. Poza wspomnianymi flawonoidami (rutyną i kwercetyną), miód z nawłoci jest bogaty w enzymy, takie jak inwertaza, diastaza i oksydaza glukozowa. To właśnie te substancje w dużej mierze odpowiadają za jego aktywność antybiotyczną i wspierają procesy metaboliczne w organizmie.
Właściwości lecznicze
W składzie miodu z nawłoci obecna jest rutyna i kwertecyna. Rutyna uszczelnia naczynia krwionośne, ma właściwości przeciwkrwotoczne i zapobiega nadmiernej łamliwości naczyń włosowatych. Stąd miód z nawłoci poprawia ukrwienie narządów wewnętrznych. Natomiast kwercetyna ma właściwości przeciwzakrzepowe i przeciwzapalne. Również obniżające ciśnienie tętnicze.
Miód z nektaru kwiatów nawłoci zawiera także saponiny, które działają przeciwbakteryjnie. Stąd działanie lecznicze miodu w przeziębieniach i infekcjach górnych dróg oddechowych.
Miód nawłociowy ma zastosowanie w leczeniu chorób układu krwionośnego, miażdżycy, żylakach kończyn dolnych. Zalecany jest w leczeniu dróg moczowych i skąpomoczu. Łagodzi także objawy kamicy nerkowej. Miód z tej rośliny wspomaga usuwanie szkodliwych produktów przemiany materii.
Zalecane dawkowanie w celach leczniczych i profilaktycznych
Aby w pełni skorzystać z prozdrowotnych właściwości miodu nawłociowego, zaleca się jego regularne spożywanie. W celach profilaktycznych dorośli mogą przyjmować od jednej do dwóch łyżek stołowych dziennie. Najlepsze efekty przynosi spożycie go na czczo, najlepiej rano, po rozpuszczeniu w szklance letniej wody, herbaty lub mleka. Taki napój przygotowany wieczorem i wypity rano dodatkowo wzmacnia jego działanie.
Kluczowe jest, aby pamiętać o wrażliwości miodu na wysoką temperaturę. Płyn, w którym go rozpuszczamy, nie powinien przekraczać 40°C. Wyższa temperatura prowadzi do zniszczenia cennych enzymów i witamin, przez co miód traci większość swoich leczniczych właściwości i staje się jedynie zwykłą substancją słodzącą.
Przeciwwskazania i potencjalne skutki uboczne – kto powinien uważać?
Mimo licznych korzyści zdrowotnych, miód nawłociowy nie jest produktem dla każdego. Przede wszystkim powinny go unikać osoby z alergią na produkty pszczele oraz pyłki nawłoci lub innych roślin z rodziny astrowatych. Ze względu na wysoką zawartość cukrów prostych i wysoki indeks glikemiczny, szczególną ostrożność muszą zachować diabetycy, którzy ewentualne włączenie miodu do diety powinni skonsultować z lekarzem.
Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest podawanie miodu nawłociowego, jak i każdego innego miodu, niemowlętom poniżej 1. roku życia. Ich układ pokarmowy nie jest jeszcze w pełni rozwinięty, co stwarza ryzyko zakażenia pałeczkami jadu kiełbasianego (Clostridium botulinum). Spory tych bakterii, niegroźne dla dorosłych, mogą być dla małych dzieci bardzo niebezpieczne.
Zastosowanie w kuchni
Ze względu na swój smak i zapach miód nawłociowy sprawdza się również w kuchni, jako dodatek do wielu potraw.
Wybornie smakuje we wszelkich napojach. Miodem nawłociowym warto zastąpić zwykły cukier.
Miód z nawłoci ma dużą aktywność biologiczną. Dlatego należy przechowywać go w niższej temperaturze niż pozostałe rodzaje miodów, najlepiej w drzwiach lodówki. Ponadto miodem nawłociowym warto zastąpić zwykły cukier.