Bawarska Kartoffelsuppe bez mąki i śmietany. Kremowa robi się od rozgniecionych kartofli
Bawarska Kartoffelsuppe to ziemniaczana zupa na konkretny obiad: z porem, marchewką, boczkiem, kiełbasą i majerankiem. Nie trzeba jej zagęszczać mąką ani zabielać śmietaną. Wystarczy rozgnieść część ugotowanych ziemniaków prosto w garnku, żeby naturalnie związały bulion i nadały zupie gęstą, aksamitną konsystencję. Dzięki temu zostają w niej kawałki warzyw, plasterki kiełbasy i smak wędzonki, a całość nie zamienia się w zwykły blendowany krem.
Kartoffelsuppe, czyli ziemniaczana z charakterem
Kartoflanka potrafi być świetna, ale łatwo zrobić z niej nijaki krem albo zupę, która smakuje głównie bulionem. W bawarskim kierunku chodzi o coś innego: garnek ma być pełny, treściwy i pachnący wędzonką. Ziemniaki nie są tylko dodatkiem, ale bazą, która naturalnie wiąże całość.
Por daje łagodną cebulową słodycz, marchew kolor, boczek wytrawne tło, a kiełbasa sprawia, że zupa spokojnie wystarcza za drugie danie. Majeranek jest tu bardzo ważny, bo łączy ziemniaki z wędzonką i nadaje całości smak bliski domowej kuchni.
Dlaczego nie warto blendować całej zupy?
Blendowanie zamieniłoby Kartoffelsuppe w gładki krem, a to nie o taki efekt chodzi. W tej zupie powinny zostać kawałki ziemniaków, marchewki, pora i kiełbasy. Dlatego po ugotowaniu rozgniata się tylko część ziemniaków, najlepiej tłuczkiem albo łyżką o bok garnka.
Skrobia z ziemniaków zagęszcza bulion naturalnie. Zupa robi się bardziej aksamitna, ale nadal ma strukturę. To właśnie ten środek między kremem a klasyczną kartoflanką jest najciekawszy.
Boczek i kiełbasa najpierw na patelnię
Wędzone dodatki nie powinny lądować w garnku bez podsmażenia. Boczek trzeba wytopić, żeby oddał tłuszcz i smak. Na tym samym tłuszczu warto krótko podsmażyć por, marchew i ziemniaki. Dzięki temu zupa nie będzie płaska, a warzywa od początku przejdą aromatem wędzonki.
Kiełbasę można podsmażyć razem z boczkiem albo dodać pod koniec gotowania. Pierwsza wersja daje mocniejszy smak, druga zostawia bardziej soczyste plasterki. Najlepsza będzie kiełbasa wędzona, niezbyt sucha, taka, która dobrze znosi krótkie gotowanie.
Dlaczego to działa?
Ziemniaki zawierają skrobię, która po ugotowaniu i rozgnieceniu zagęszcza zupę bez zasmażki. Por i marchew budują słodką warzywną bazę, boczek daje tłuszcz i dymny aromat, a kiełbasa wzmacnia obiadowy charakter. Majeranek pasuje do ziemniaków i wędzonki, ale nie powinien gotować się od początku zbyt długo, bo może stracić świeży zapach. Najlepiej dodać go pod koniec i rozetrzeć w dłoniach przed wsypaniem do garnka.
Tipy i warianty
- Jeśli zupa ma być łagodniejsza, można użyć samej kiełbasy bez boczku.
- Jeśli ma być bardziej treściwa, sprawdzi się mieszanka ziemniaków mączystych i sałatkowych: pierwsze zagęszczą zupę, drugie zostaną w kawałkach.
- Do garnka można dodać kawałek selera, pietruszki albo liść laurowy, ale nie warto przesadzać z przyprawami.
- Kartoffelsuppe najlepiej smakuje prosto: ziemniaki, wędzonka, por, marchew i majeranek.
Jakie ziemniaki wybrać do Kartoffelsuppe?
Najlepiej sprawdzą się ziemniaki typu B lub C, czyli takie, które po ugotowaniu dają się łatwo rozgnieść. Typ C mocniej zagęści zupę, ale może szybciej się rozpadać. Dobrym rozwiązaniem jest połączenie dwóch odmian: część ziemniaków rozpadnie się i zrobi kremową bazę, a część zostanie w kawałkach.
Czy Kartoffelsuppe można zrobić dzień wcześniej?
Tak, ta zupa dobrze znosi odgrzewanie. Po nocy w lodówce może jeszcze zgęstnieć, bo ziemniaki dalej chłoną płyn. Przy podgrzewaniu wystarczy dolać trochę bulionu albo wody i mieszać na małym ogniu. Boczek i kiełbasę do posypania najlepiej zachować osobno, wtedy pozostaną bardziej apetyczne.
SKŁADNIKI
- 1 kg ziemniaków
- 150 g wędzonego boczku
- 250 g wędzonej kiełbasy
- 1 duży por, biała i jasnozielona część
- 2 marchewki
- 1 cebula
- 2 ząbki czosnku
- 1,3 l bulionu warzywnego, drobiowego albo mięsnego
- 1 łyżka masła albo oleju, jeśli boczek jest chudy
- 1 liść laurowy
- 2 ziarna ziela angielskiego, opcjonalnie
- 1–1,5 łyżeczki suszonego majeranku
- sól
- świeżo mielony pieprz
- szczypta gałki muszkatołowej, opcjonalnie
- Do podania:
- natka pietruszki albo szczypiorek
- świeżo mielony pieprz
- chleb żytni lub pszenno-żytni
PRZYGOTOWANIE KROK PO KROKU
- Ziemniaki obierz i pokrój w kostkę. Część może być drobniejsza, bo szybciej się rozpadnie i zagęści zupę. Por dokładnie opłucz, szczególnie między warstwami, i pokrój w półplasterki. Marchewki pokrój w kostkę albo cienkie półplasterki. Cebulę i czosnek posiekaj.
- Boczek pokrój w kostkę, a kiełbasę w plasterki. W dużym garnku rozgrzej boczek na średnim ogniu i smaż, aż zacznie się rumienić i wytopi tłuszcz. Jeśli boczek jest bardzo chudy, dodaj łyżkę masła albo oleju.
- Do garnka dodaj kiełbasę i smaż przez 2–3 minuty, aż lekko się zrumieni. Część boczku i kiełbasy można wyjąć na talerzyk i zostawić do posypania zupy na końcu.
- Do tłuszczu po wędzonce dodaj cebulę, por i marchew. Smaż kilka minut, aż warzywa lekko zmiękną. Dołóż czosnek i podgrzewaj krótko, tylko do momentu, aż zacznie pachnieć.
- Wsyp ziemniaki i wymieszaj je z warzywami oraz wędzonką. Wlej bulion, dodaj liść laurowy i ewentualnie ziele angielskie. Doprowadź do wrzenia, potem zmniejsz ogień i gotuj 20–25 minut, aż ziemniaki będą miękkie.
- Wyjmij liść laurowy i ziele angielskie. Tłuczkiem do ziemniaków rozgnieć część zawartości garnka, mniej więcej jedną trzecią zupy. Nie rób gładkiego kremu — w zupie mają zostać kawałki ziemniaków, marchewki i kiełbasy. Jeśli zupa jest za gęsta, dolej trochę bulionu albo gorącej wody.
- Majeranek rozetrzyj w dłoniach i wsyp do garnka. Dopraw zupę solą, pieprzem i ewentualnie szczyptą gałki muszkatołowej. Gotuj jeszcze 3–4 minuty na małym ogniu.
- Podawaj gorącą, z natką pietruszki albo szczypiorkiem. Na wierzch można dodać odłożony boczek i plasterki kiełbasy. Do takiej zupy wystarczy kromka dobrego chleba.
10
