Berlinerkranser to nie tylko ciastka na Boże Narodzenie! Zobacz, jak zrobić te norweskie maślane wianki
Wyobraź sobie ciastka tak kruche i maślane, że dosłownie rozpływają się w ustach, a ich przygotowanie jest banalnie proste. To właśnie Berlinerkranser – tradycyjne norweskie wianuszki, które, choć kojarzą się głównie ze świętami, są tak pyszne, że warto je piec przez cały rok. To idealny, elegancki dodatek do popołudniowej kawy.
i
Berlinerkranser, co w tłumaczeniu oznacza "berlińskie wieńce", to jeden z najsłynniejszych rodzajów norweskich ciasteczek i obowiązkowy element tradycyjnego, bożonarodzeniowego stołu, na którym musi znaleźć się siedem różnych rodzajów ciastek (syv slag). Ich nazwa jest nieco myląca – mimo że nawiązuje do stolicy Niemiec, jest to rdzennie skandynawski wypiek, który przywędrował do Norwegii prawdopodobnie z Danii w XIX wieku.
Sekret ich niezwykłej kruchości i bogatego smaku tkwi w cieście, które bazuje na dwóch rodzajach żółtek: surowym i ugotowanym na twardo. To stary, cukierniczy trik! Ugotowane na twardo i przetarte przez sitko żółtko sprawia, że ciasto jest niewiarygodnie delikatne i sypkie, o teksturze przypominającej najlepsze kruche ciasteczka maślane. Nie ma tu proszku do pieczenia ani sody, cała struktura opiera się na jakości masła i jajek.
Formowanie małych wianuszków jest prostsze, niż się wydaje, i stanowi świetną zabawę, w którą można zaangażować całą rodzinę. Choć w Norwegii piecze się je na Boże Narodzenie, ich maślany, waniliowy smak jest tak uniwersalny, że doskonale sprawdzą się jako eleganckie ciasteczka do herbaty, słodka przekąska na przyjęcie czy po prostu chwila przyjemności w dowolny dzień roku.
Klucz do idealnej kruchości
Sekretem tych ciasteczek jest zimno i szybkość. Wszystkie składniki (masło, jajka) powinny być prosto z lodówki. Ciasto zagniataj jak najkrócej, tylko do połączenia składników. Jeśli podczas formowania wałeczków ciasto zacznie się robić zbyt miękkie i klejące, wstaw je na kilka minut z powrotem do lodówki. Im zimniejsze ciasto trafi do gorącego piekarnika, tym bardziej kruche będą gotowe ciasteczka.
Chcesz nadać swoim ciasteczkom nowego charakteru?
Wypróbuj te proste dodatki:
- Wersja cytrynowa: Dodaj do ciasta skórkę otartą z 1 dużej, wyszorowanej cytryny.
- Wersja migdałowa: Dodaj do mąki 2-3 łyżki drobno zmielonych migdałów (blanszowanych).
- Wersja korzenna: Dodaj do ciasta szczyptę mielonego kardamonu – jego aromat genialnie pasuje do maślanego smaku.
SKŁADNIKI
- 2 jajka ugotowane na twardo
- 2 surowe jajka
- 250 g zimnego masła
- 125 g cukru
- 300 g mąki pszennej (typ 450-500)
- 1 łyżeczka ekstraktu z wanilii lub cukier wanilinowy
- do dekoracji:
- 1 białko, lekko roztrzepane
- gruby cukier perlisty lub gruboziarnisty
PRZYGOTOWANIE KROK PO KROKU
- Ugotowane na twardo jajka obierz i wyjmij z nich żółtka (białka możesz wykorzystać do sałatki). Przetrzyj ugotowane żółtka przez drobne sitko do miski, aby były idealnie gładkie i sypkie.
- Oddziel żółtka od białek w surowych jajkach. Jedno białko zachowaj do smarowania ciastek.
- Do miski z przetartymi, gotowanymi żółtkami dodaj surowe żółtka, cukier oraz ekstrakt waniliowy. Utrzyj wszystko razem za pomocą miksera lub trzepaczki na jasną, puszystą masę.
- Na stolnicę przesiej mąkę. Dodaj zimne masło pokrojone w kostkę i posiekaj je nożem z mąką, aż powstaną drobne grudki.
- Dodaj utartą masę jajeczną i zagnieć całość szybko i sprawnie, tylko do połączenia się składników w gładką, jednolitą kulę ciasta. Nie wyrabiaj go zbyt długo.
- Ciasto owiń folią spożywczą i wstaw do lodówki na co najmniej 1-2 godziny (a najlepiej na całą noc). Musi być bardzo dobrze schłodzone.
- Piekarnik rozgrzej do 180°C. Dwie duże blachy wyłóż papierem do pieczenia.
- Ze schłodzonego ciasta odrywaj małe kawałki i tocz je w dłoniach na cienkie wałeczki o długości ok. 10-12 cm. Każdy wałeczek uformuj w mały wianuszek, sklejając ze sobą końce.
- Przygotuj dwa małe talerzyki. Na jeden wlej lekko roztrzepane białko, a na drugi wysyp gruby cukier.
- Każdy uformowany wianuszek zanurz najpierw w białku, a następnie w cukrze. Układaj na przygotowanych blachach w niewielkich odstępach.
- Wstaw do rozgrzanego piekarnika i piecz przez około 10-12 minut, aż ciasteczka będą lekko złociste na brzegach. Muszą pozostać jasne, nie mogą się zbytnio zrumienić.
- Upieczone ciasteczka studź na kratce. Przechowuj w szczelnie zamkniętej, metalowej puszce.