Fafernuchy – kurpiowskie ciastka, które smakują na słono i na słodko. Tradycyjny przepis

2026-01-05 12:35

Fafernuchy to tradycyjne kurpiowskie ciastka o wyrazistym charakterze, które od lat pojawiają się na stołach w dwóch odsłonach – wytrawnej i słodkiej. W wersji klasycznej doprawia się je pieprzem i podaje do piwa, w słodkiej natomiast zachwycają dodatkiem miodu i korzennym aromatem. Ten regionalny przysmak jest prosty w przygotowaniu, a jednocześnie zaskakuje smakiem i historią. Sprawdź, jak krok po kroku przygotować fafernuchy – zarówno te na słono, jak i w słodkiej wersji.

Fafernuchy – kurpiowskie ciastka, które smakują na słono i na słodko. Tradycyjny przepis

i

Autor: Krzysztof Syrek/ Shutterstock Fafernuchy zrobisz bardzo łatwo i równie łatwo znikną

Tradycyjnie fafernuchy wypiekano dawniej na Kurpiach i na Mazurach przed Świętem Trzech Króli. Nazwa tych korzennych ciasteczek pochodzi prawdopodobnie od niemieckiego słowa Pfefferkuchen, oznaczającego ciasto pieprzowe popularne w średniowieczu w Europie Zachodniej.

Oryginalny przepis na kurpiowskie "pogryzajki" jest prawdziwie ascetyczny. Przyrządza się je z pięciu zaledwie składników: marchwi, mąki, cukru, proszku do pieczenia i... pieprzu.

Przepis na bardziej delikatesową wersję przewiduje dodatek miodu i cukru waniliowego. Obydwa jednak mają wspólną cechę: są niesłychanie proste w wykonaniu.

Oryginalne fafernuchy z Ostrołęki - przepis

Składniki:

  • 1 kg mąki pszennej
  • 1 kg marchwi
  • ½ szklanki cukru
  • 1 opakowanie proszku do pieczenia (na kilogram mąki)
  • płaska łyżeczka świeżo zmielonego pieprzu

Sposób przygotowania:

Marchew obrać, umyć, zetrzeć na tarce o drobnych oczkach. Włożyć do garnka, dodać cukier, podgrzać (marchew powinna puścić sok). Wystudzić i wraz z sokiem przełożyć do dużej miski.

Mąkę przesiać, wymieszać z proszkiem do pieczenia i pieprzem, dodać do marchwi, wymieszać i zagnieść na dość gęste ciasto o konsystencji jak na kopytka. Z ciasta uformować wałki i pokroić je na małe porcje przypominające kopytka.

Ułożyć na blasze wyłożonej papierem do pieczenia, piec ok. 30 minut w piekarniku rozgrzanym do temp. 170 st. C.

Fafernuchy na słodko - przepis

Składniki:

  • 800 g marchwi
  • ½ szklanki cukru
  • 1 opakowanie cukru waniliowego
  • 1 opakowanie proszku do pieczenia
  • 1 łyżeczka cynamonu
  • 1/2 łyżeczki pieprzu
  • ½ kg mąki pszennej
  • ½ kg mąki żytniej
  • ¼ szklanki miodu
  • tłuszcz i mąka do blachy

Sposób przygotowania:

Marchew obrać, opłukać i ugotować w całości. Odcedzić, ostudzić, zetrzeć na tarce o małych oczkach lub zmielić w maszynce.

Mąkę przesiać do miski, wymieszać z cukrem waniliowym, cukrem, proszkiem do pieczenia, pieprzem i cynamonem. Dodać miód i marchew, zagnieść na gładkie, dość twarde ciasto. Uformować z niego wałki i pokroić, formując kopytka.

Fafernuchy ułożyć na natłuszczonej i oprószonej mąką blasze, piec na złoty kolor przez 30-40 minut w piekarniku rozgrzanym do temp. 190-200°C.

Ponieważ fafernuchy stanowią doskonałą zagryzkę do piwa - zwłaszcza grzanego - to w naszej galerii pod quizem znajdziecie przepisy na grzańce z piwa i wina

Polskie dania regionalne - czy wiesz skąd pochodzi ten przysmak?
Pytanie 1 z 10
Skąd pochodzi rogal marciński?
Rogal Marciński
Jak zrobić kruche ciasteczka?