Czerstwy chleb i pomidorki z piekarnika. Sok wsiąka w środek, a wierzch zostaje chrupiący
Chlebowa zapiekanka z pomidorkami i czosnkiem to prosty sposób na czerstwe pieczywo i obfitość sezonu pomidorowego. Kawałki chleba chłoną sok z pomidorków, oliwę, czosnek i zioła, a po zapieczeniu mają dwie tekstury naraz: miękki, soczysty środek oraz rumiany, chrupiący wierzch. To kolacja bez ciężkiego sosu, bez długiego gotowania i bez wyrzucania pieczywa, które na kanapki jest już zbyt suche.
Kim był Jacques Pépin?
Jacques Pépin to francuski szef kuchni, autor książek i nauczyciel gotowania, który przez lata popularyzował kuchnię opartą na dobrej technice, prostych składnikach i rozsądnym wykorzystywaniu tego, co już jest w kuchni. Jego przepisy często pokazują, że z kilku zwyczajnych produktów można zrobić danie eleganckie, ale nadal domowe. Właśnie w takim duchu działa chlebowa zapiekanka z pomidorkami: nie udaje wyszukanej kolacji, tylko wydobywa maksimum z pieczywa, pomidorów, czosnku i oliwy. To właśnie Jacques Pépin jest autorem przepisu na nią.
Dlaczego chleb w tej zapiekance jest najważniejszy?
W wielu zapiekankach pieczywo pojawia się tylko jako posypka albo chrupiący dodatek. Tutaj gra główną rolę. Część kawałków chleba trafia głębiej i nasiąka sokiem z pomidorków, oliwą oraz czosnkiem. Druga część zostaje wyżej, dlatego w piekarniku rumieni się jak grzanki.
Najlepsze jest pieczywo z poprzedniego dnia: bagietka, bułka, jasny chleb albo niezbyt ciężki chleb na zakwasie. Nie musi być twarde jak kamień. Wystarczy, że jest podsuszone i nie nadaje się już na świeżą kanapkę. Takie kawałki lepiej chłoną sok i nie rozpadają się od razu w miękką papkę.
Jakie pomidorki wybrać do zapiekanki?
Najwygodniejsze są pomidorki koktajlowe albo daktylowe. Po upieczeniu pękają, słodnieją i puszczają sok, ale zachowują więcej kształtu niż duże, bardzo wodniste pomidory. Można użyć jednego rodzaju albo mieszanki czerwonych, żółtych i pomarańczowych pomidorków.
Jeśli pod ręką są tylko większe pomidory, też się sprawdzą, ale warto pokroić je w grubą kostkę i usunąć część bardzo wodnistego środka. Zapiekanka ma być soczysta, nie rozlana. Zbyt dużo soku sprawi, że chleb na dole całkiem rozmięknie, a wierzch będzie potrzebował dłuższego pieczenia.
Czosnek, oliwa i ser — mało składników, dużo smaku
Czosnek najlepiej pokroić w cienkie plasterki albo drobno posiekać. W piekarniku mięknie, oddaje aromat oliwie i pomidorom, ale nie powinien się spalić. Dlatego lepiej ukryć część plasterków między kawałkami chleba i pomidorkami, zamiast zostawiać wszystko na samej górze.
Ser nie musi dominować. Wystarczy parmezan, grana padano albo inny twardy dojrzewający ser, który doda słonego, lekko orzechowego smaku. To nie ma być ciężka zapiekanka serowa. Ser jest tu przyprawą i wykończeniem, nie główną warstwą.
Dlaczego to działa?
Pomidorki dają słodycz, kwas i sok. Czerstwy chleb ten sok wchłania, dzięki czemu zapiekanka gęstnieje bez mąki, jajek czy śmietany. Oliwa przenosi smak czosnku i ziół, a ser podbija wytrawną stronę dania. Po upieczeniu w jednej formie są miękkie kawałki pieczywa, pęknięte pomidorki, przypieczone brzegi i chrupiąca góra. To dokładnie ten rodzaj prostego dania, które najlepiej smakuje od razu po wyjęciu z piekarnika.
Tipy i warianty
- Do bardziej ziołowej wersji pasuje bazylia, tymianek, oregano albo natka pietruszki.
- Jeśli zapiekanka ma być pełną kolacją, można podać ją z jajkiem sadzonym, burratą, mozzarellą, grillowanym kurczakiem albo prostą sałatą z winegretem.
- Do ostrzejszej wersji wystarczy szczypta płatków chili.
- Pieczywa nie warto kroić zbyt drobno — większe kawałki lepiej zachowują strukturę i przyjemniej chrupią na wierzchu.
SKŁADNIKI
- Na 4 porcje jako kolacja lub 6 porcji jako dodatek:
- 600 g pomidorków koktajlowych lub daktylowych
- 180–220 g czerstwej bagietki, bułki albo jasnego chleba
- 3–4 ząbki czosnku
- 5 łyżek oliwy
- 40–50 g parmezanu, grana padano albo innego twardego dojrzewającego sera
- 2 łyżki posiekanej natki pietruszki
- kilka listków bazylii albo 1 łyżeczka tymianku, opcjonalnie
- sól
- świeżo mielony pieprz
- szczypta płatków chili, opcjonalnie
- Do podania:
- dodatkowa natka albo bazylia
- oliwa do skropienia
- jajko sadzone, burrata, mozzarella albo sałata z winegretem, opcjonalnie
PRZYGOTOWANIE KROK PO KROKU
- Piekarnik rozgrzej do 190°C. Naczynie do zapiekania posmaruj oliwą. Najlepsza będzie forma, w której składniki utworzą niezbyt grubą warstwę. Dzięki temu pomidorki zdążą puścić sok, a chleb na wierzchu dobrze się zrumieni.
- Pieczywo pokrój albo porwij na kawałki wielkości dużych grzanek. Jeśli jest tylko lekko czerstwe, można je podsuszyć przez kilka minut w piekarniku albo na suchej patelni.
- Pomidorki umyj. Część przekrój na połówki, a część zostaw w całości. Dzięki temu jedne szybciej puszczą sok, a drugie pękną dopiero podczas pieczenia. Czosnek pokrój w cienkie plasterki albo drobno posiekaj.
- W dużej misce połącz pomidorki, chleb, czosnek, oliwę, większość startego sera, natkę, sól, pieprz i ewentualnie chili. Wymieszaj delikatnie, żeby chleb dotknął oliwy i soku z pomidorów, ale nie rozpadł się w misce.
- Całość przełóż do naczynia. Kawałki chleba ułóż tak, żeby część wystawała ponad pomidorki. Wierzch posyp resztą sera.
- Zapiekaj około 30–35 minut, aż pomidorki popękają, sok zacznie lekko bulgotać przy brzegach, a chleb na wierzchu będzie rumiany i chrupiący. Jeśli góra rumieni się za szybko, naczynie można luźno przykryć papierem do pieczenia. Jeśli zapiekanka jest zbyt mokra, ostatnie kilka minut piecz ją bez przykrycia.
- Po wyjęciu z piekarnika odstaw na 5 minut. W tym czasie chleb jeszcze trochę wchłonie sok. Przed podaniem dodaj świeżą bazylię, natkę i kilka kropli oliwy.
10
