Czy przy dzisiejszych cenach opłaca się robić domowe przetwory? Policzyliśmy to

Dżem truskawkowy
Autor: Shutterstock Domowy dżem truskawkowy to jeden z najsmaczniejszych przetworów

Obecne czasy, w tym drożejące produkty i usługi, spadająca wartość pieniądza i szalejąca inflacja, sprawiają, że bacznie oglądamy każdą złotówkę, zanim ją wydamy. Czy robienie przetworów jest wciąż opłacalne czy lepiej oprzeć się na gotowych produktach, które są dostępne w sklepach? Przeanalizujmy to na przykładzie truskawek, na które trwa sezon.

Domowe przetwory – niektórych rzeczy nie da się przeliczyć na pieniądze

Na opłacalność sporządzania własnych przetworów trzeba by spojrzeć co najmniej z dwóch stron: czysto ekonomicznej i zdrowotno-mentalnej. Idealne przetwory od początku do końca robione są z najwyższej jakości produktów i półproduktów. Kupując samemu owoce, np. truskawki, nie zawsze jesteśmy w stanie zidentyfikować ich odmiany ani pochodzenia, chyba że kupujemy od zaufanego dostawcy. Jesteśmy natomiast w stanie organoleptycznie stwierdzić, czy owoce są ładne i przede wszystkim, czy odpowiadają nam smakowo.

Inaczej też przebiega domowe przetwórstwo, które nie ma nic wspólnego z przemysłową masówką. Do domowego dżemu gospodyni nigdy nie dołoży spleśniałego owocu. Mało tego – będzie dopieszczać swój dżem, chodzić koło niego, bo ten dżem będzie konsumować nie tylko ona sama, lecz także jej najbliżsi. Wkładanie serca w domowe przetwory nie jest więc pustym sloganem, ale istotnym składnikiem domowych wyrobów. W przemysłowych przetworach natomiast zamiast serca możemy znaleźć inne i to mało zdrowe dodatki, takie jak sztuczne aromaty i barwniki, syrop glukozowo-fruktozowy, a nawet sztuczne konserwanty.

Ekonomia w kuchni

A jak wyglądają realia sporządzania domowych przetworów od strony ekonomicznej? Na własny dżemu, np. z truskawek, składa się nie tylko sam produkt, lecz także poświęcony czas i włożony trud (co możemy przeliczyć na roboczogodzinę). Do tego dochodzi energia, którą zużywa się na gotowanie, co przy obecnych cenach gazu i prądu znacznie podnosi koszt domowego przetworu – przemysłowego zresztą też.

Przypatrzymy się konkretnym cenom naszych składowych.

W połowie czerwca ceny kilograma truskawek w zależności od regionu kraju – weźmy do kalkulacji samą Warszawę – kształtują się na poziomie 7–10 zł. I raczej już nie spadną, a przynajmniej nie za wiele. Przyjmijmy, że musimy dokupić cukier, cytrynę (utrwali nam piękny kolor truskawek) i wieczka do słoików, bo sam słoik został nam przecież po zużytych przetworach (czyli z domowego recyklingu). Przyjmijmy też minimalną stawkę roboczogodziny – 13,91 zł netto, czyli tyle, ile dostalibyśmy "na rękę" (19,70 zł brutto), oraz zgodnie z ostatnimi danymi średnią cenę kilowatogodziny za gaz i prąd, czyli odpowiednio 0,3 zł i 0,7 zł (bo sporządzenie dżemu z truskawek zajmie nam ok. godzinę). Weźmy przy tym pod uwagę, że cena roboczogodziny i kilowatogodziny będzie taka sam przy sporządzania dżemu zarówno z 1 kg truskawek, jak i z 5 kg i więcej. Nie dodajemy tu kosztu pasteryzacji, bo zrobimy to sprawdzonym i skutecznym domowym sposobem, czyli wekowania na sucho (gorący dżem przekładamy do słoików, zakręcamy, odwracamy do góry dnem i pozwalamy mu powoli stygnąć pod kocem lub grubym ręcznikiem).

Smażenie dżemu truskawkowego
Autor: Shutterstock Wspólne sporządzanie rodzinnych przetworów wzmacnia też rodzinne więzi

Kosztorys domowego dżemu

To oczywiście dane szacunkowe. Czasem korzystamy z promocji na półprodukty, czasem nie. Przyjmijmy, że sporządzamy dżem z 2 kg truskawek, co nam da 8 słoików o pojemności 330 ml.

Koszty półproduktów do dżemu truskawkowego

2 kg truskawek: 14–20 zł (7–10 zł/kg)

1 kg cukru: 2,99–3,50 zł

1 cytryna: ok. 2–2,5 zł (8–10 zł/kg)

8 wieczek: 2,40–4 zł (0,30–0,50 zł)

minimalna stawka roboczogodziny: 13,91 zł netto (19,70 zł brutto)

średnia kilowatogodzina za gaz: 0,3 zł, za prąd: 0,7 zł

Koszt domowego gotowego dżemu truskawkowego

cały dżem przy najniższych stawkach: 35,30 zł (gaz) i 36 zł (prąd)

cały dżem przy najwyższych stawkach: 44,21 zł (gaz) i 44,61 zł (prąd)

Koszt 1 słoika 330 ml domowego dżemu truskawkowego

w zaokrągleniu cena minimalna to 4,5 zł i cena maksymalna: 5,6 zł

Dżem truskawkowy
Autor: Shutterstock Domowy dżem truskawkowy wciąż się opłaca zrobić samemu

A jednak się opłaca

Zrobiliśmy przegląd cen dżemów na półkach jednego z najpopularniejszych dyskontów w Polsce – znaleźliśmy tam warianty marki własnej i popularnego polskiego producenta. Istotną informacją jest dla nas objętość (podana w gramach) na etykiecie słoika oraz cena całkowita masy (dżemu) w przeliczeniu na kilogram, podana małymi literami pod ceną jednostkową. 

Tylko w jednym przypadku cena porównywalnego słoika była niższa (3,13 zł) od naszego tańszego wariantu domowego dżemu (4,50 zł). Im bardziej wyselekcjonowany owoc i większy udział owoców w 100 g dżemu, tym oczywiście cena jest wyższa.

Konkretnie wygląda to następująco:

marka własna sklepu (operujemy tu nazwami/oznaczeniami, które pojawiają się przy samej nazwie dżemu truskawkowego):

zwykły (tzn. bez dodatkowego oznaczenia): 3,13 zł (410 g; 7,63 zł/kg)

słodzony miodem: 5,23 zł (230 g; 22,74 zł/kg)

gładki 100% owoców: 5,23 zł (250 g; 20,92 zł/kg)

dżem polskiego producenta m.in. dżemów:

zwykły (tzn. bez dodatkowego oznaczenia): 5,23 zł (240 g; 21,79/kg)

duży słoik: 5,23 zł (380 g; 13,76 zł/kg)

truskawka 100%: 6,18 zł (220 g; 28,09 zł/kg)

Naszym zdaniem warto robić własne przetwory – na pewno dżem z truskawek. Oprócz tego, że wiemy, z jakich składników i w jaki sposób został przygotowany, zyskujemy jeszcze wartość dodaną: podtrzymanie tradycji domowych przetworów, w czasie których wzmacniają się więzi międzypokoleniowe. Wracamy przecież z rozrzewnieniem do smaków dzieciństwa i chwil, gdy nasze babcie i mamy, którym często towarzyszyliśmy w kuchni, uprawiały kulinarne czary. To wspomnienia na całe życie.

Beszamel: Truskawki - właściwości truskawek. Dlaczego warto jeść truskawki?
Podziel się opinią
Grupa ZPR Media sprzeciwia się głoszeniu opinii noszących znamiona mowy nienawiści przepełnionych pogardą czy agresją. Jeśli widzisz komentarz, który jest hejtem, powiadom nas o tym, klikając zgłoś. Więcej w REGULAMINIE