Spis treści
- Zastosowanie owoców jagód
- Zastosowanie liści jagód
- Jakie witaminy i minerały zawierają jagody?
- Jagody wspomagają wzrok i trawienie
- Jagoda leśna a borówka amerykańska – poznaj kluczowe różnice
- Szczegółowe wartości odżywcze jagód
- Przeciwwskazania i skutki uboczne – kto powinien uważać na jagody?
- Borówki czernice jako prebiotyk: wzmocnienie mikroflory jelitowej w kefirze roślinnym
Zastosowanie owoców jagód
Jagody, czyli borówki czarne, nazywane również czernicami, były od wieków powszechnie wykorzystywane w medycynie ludowej. Suszone owoce stosowano w leczeniu biegunki, w chorobach pasożytniczych - takich jak owsica czy glistnica - oraz zatruciach metalami ciężkimi.
Zastosowanie liści jagód
Zastosowanie miały również liście jagody, które - podobnie jak suszone owoce - okazywały się pomocne przy hamowaniu biegunki oraz w łagodzeniu stanów zapalnych dróg moczowych i przewodu pokarmowego. Dziś również wykorzystuje się lecznicze działanie czarnej borówki. W sprzedaży dostępne są suplementy diety na bazie pozyskiwanych z niej wyciągów, a także herbatki zawierające suszone owoce lub liście rośliny.
Jakie witaminy i minerały zawierają jagody?
Owoce czarnej borówki zawierają witaminę C oraz witaminy z grupy B (B1, B2, PP) oraz niewielkie ilości beta-karotenu. Jak wszystkie owoce i warzywa są bogate w potas, zawierają także fosfor i wapń, należące do makroelementów. Wśród mikroelementów można wymienić miedzy innymi cynk, żelazo i mangan.
Jagody wspomagają wzrok i trawienie
Jednak najcenniejsze składniki jagód, przesądzające o ich zastosowaniu w medycynie naturalnej, są antocyjany i garbniki.
Antocyjany wspomagają kondycję wzroku, przyspieszają bowiem regenerację rodopsyny, barwnika obecnego w siatkówce oka, odpowiedzialnego za widzenie po zmroku i przy niskim natężeniu światła. Bogaty w antocyjany wyciąg z jagód znajduje dziś zastosowanie w suplementach wspomagających wzrok. Ponadto antocyjany to silne przeciwutleniacze, które neutralizują szkodliwe działanie wolnych rodników. Wzmacniają naczynia włosowate i hamują agregację (czyli zlepianie się) płytek krwi, co przekłada się na sprawniejsze funkcjonowanie układu krążenia. Zabezpieczają także przed utlenianiem cholesterolu LDL („złego cholesterolu”), który jest jednym z czynników uszkadzających ściany naczyń krwionośnych.
Natomiast garbniki zawarte w owocach i liściach jagód odpowiadają za korzystne działanie na układ pokarmowy zaatakowany przez biegunkę. Wpływają ściągająco na błonę śluzową jelita, co hamuje przenikanie do jego światła wody, która rozrzedza treść pokarmową. Borówka czarna jest również polecana, oczywiście bez dodatku cukru, dla osób chorujących na cukrzycę. Zawarte w niej jony chromu oraz glukokininy pomagają regulować poziom cukru we krwi.
Jagoda leśna a borówka amerykańska – poznaj kluczowe różnice
Choć w mowie potocznej często używamy tych nazw zamiennie, jagoda leśna i borówka amerykańska to dwa różne owoce. Jagoda leśna, naukowo nazywana borówką czarną (Vaccinium myrtillus), to dziko rosnąca krzewinka, której owoce zbierane są ręcznie w lasach. Z kolei borówka amerykańska (Vaccinium corymbosum) to gatunek uprawny, który z powodzeniem hoduje się na plantacjach od XIX wieku, również w Polsce.
Różnice widać także w wyglądzie i smaku owoców. Borówki amerykańskie są znacznie większe, bardziej mięsiste i mają słodszy, łagodniejszy smak. Ich miąższ jest jasny i nie barwi ust ani skóry. Jagody leśne są mniejsze, bardziej aromatyczne, a ich ciemny, intensywny sok jest ich znakiem rozpoznawczym. To właśnie w nim kryje się ogromna ilość cennych dla zdrowia antocyjanów.
Szczegółowe wartości odżywcze jagód
Jagody leśne to owoce nie tylko smaczne, ale i niskokaloryczne, a przy tym niezwykle bogate w cenne składniki odżywcze. W 100 gramach świeżych owoców znajduje się zaledwie około 61 kcal. Ta sama porcja dostarcza organizmowi również istotnych makroskładników, które wspierają jego codzienne funkcjonowanie.
W 100 gramach świeżych jagód znajdziemy około: 1,2 g białka, 0,8 g tłuszczu oraz 12,3 g węglowodanów (w tym 6,5 g cukrów) i 2,6 g błonnika. Są one również źródłem wielu witamin, takich jak witamina C (18,3 mg), witamina K (17,2 mcg) i witamina E (1,69 mg), a także minerałów, w tym cennego manganu (2,0 mg), potasu (75 mg) i żelaza (0,37 mg).
Przeciwwskazania i skutki uboczne – kto powinien uważać na jagody?
Mimo wielu korzyści zdrowotnych, istnieją pewne sytuacje, w których należy zachować ostrożność. Przede wszystkim, nigdy nie należy jeść jagód prosto z krzaczka bez ich uprzedniego umycia. Na owocach mogą znajdować się jaja tasiemca bąblowca, wywołujące groźną chorobę – bąblowicę. Chociaż zdarza się to rzadko, u niektórych osób jagody mogą wywołać reakcje alergiczne, objawiające się wysypką czy dolegliwościami pokarmowymi.
Szczególną uwagę powinny zachować osoby zmagające się z nietolerancją salicylanów, w które obfitują te owoce, a także osoby z zespołem jelita drażliwego (IBS), gdyż jagody zawierają fruktany, zaliczane do grupy FODMAP. Warto również wiedzieć, że spożywane w dużych ilościach, owoce te mogą wchodzić w interakcje z lekami przeciwzakrzepowymi, dlatego osoby przyjmujące takie preparaty powinny skonsultować ich spożycie z lekarzem.
Borówki czernice jako prebiotyk: wzmocnienie mikroflory jelitowej w kefirze roślinnym
Nasz artykuł już wcześniej podkreślał bogactwo borówek leśnych (Vaccinium myrtillus) w cenne antocyjany i garbniki, wskazując na ich korzystny wpływ na wzrok, układ krążenia i trawienny. Najnowsze badania naukowe idą o krok dalej, ujawniając ich obiecujący potencjał prebiotyczny. Badanie opublikowane w serwisie PubMed analizowało wpływ ekstraktu z borówki leśnej na mikroflorę kefiru z mleka kokosowego, ukazując, jak ten niewielki owoc może wspierać zdrowie naszych jelit.
W eksperymencie zaobserwowano, że dodatek ekstraktu z borówki leśnej znacząco zwiększał różnorodność mikrobiologiczną w kefirze roślinnym, promując wzrost korzystnych gatunków bakterii. Wśród nich wyróżniały się Lacticaseibacillus paracasei oraz Lactococcus lactis – szczepy znane ze swoich właściwości probiotycznych, wspierających odporność, działających przeciwutleniająco i ochronnie przed patogenami. To odkrycie podkreśla, że borówki leśne nie tylko dostarczają organizmowi antyoksydantów, ale również aktywnie odżywiają i modulują pożyteczne bakterie jelitowe, otwierając drogę do tworzenia nowych, funkcjonalnych produktów spożywczych, które mogą dodatkowo wzmacniać nasze zdrowie.
20
