Spis treści
Czy rokambuł, czosnek wężowy i czosnek serpentynowy to to samo?
W praktyce bardzo często tak, choć sprawa jest bardziej skomplikowana, niż mogłoby się wydawać. W Polsce nazwą „rokambuł” najczęściej określa się rośliny należące do grupy czosnków wytwarzających charakterystyczny, skręcony pęd kwiatostanowy. To właśnie od tego spiralnie zwijającego się pędu pochodzi nazwa „czosnek wężowy” lub „czosnek serpentynowy”.
Dodatkowe zamieszanie wynika z faktu, że historycznie nazwą rokambuł określano także inne gatunki i odmiany należące do rodzaju Allium. W handlu można spotkać zarówno klasyczne odmiany czosnku twardołodygowego, jak i tak zwany czosnek egipski czy cebulę siedmiolatkę piętrową sprzedawane pod podobnymi nazwami.
Jeżeli jednak mówimy o roślinie spotykanej dziś najczęściej na targach kolekcjonerskich i w ogrodach pasjonatów, chodzi zwykle o odmianę czosnku tworzącą charakterystyczne zawijające się pędy oraz cebulki powietrzne.
Jak wygląda czosnek wężowy
Już z daleka wyróżnia się na grządce. Tworzy wysokie, sztywne liście przypominające nieco por lub młody czosnek. Najbardziej charakterystyczny jest jednak pęd kwiatostanowy, który przed rozwinięciem wygina się w spiralę przypominającą zawiniętego węża.
Na jego szczycie pojawia się kulisty kwiatostan zawierający drobne cebulki powietrzne. To właśnie dzięki nim roślinę można łatwo rozmnażać.
Dla wielu ogrodników jest równie atrakcyjna dekoracyjnie, jak użytkowo.
Jak smakuje rokambuł
To jedna z największych zalet tej rośliny. Smak znajduje się gdzieś pomiędzy klasycznym czosnkiem a młodą cebulą. Jest wyraźny, ale mniej agresywny niż u wielu współczesnych odmian czosnku. Nie dominuje potraw, lecz dodaje im charakteru.
Młode liście mają świeży, lekko czosnkowy aromat i mogą zastępować szczypiorek. Pędy kwiatostanowe, zanim zdrewnieją, przypominają smakiem połączenie zielonych szparagów i młodego czosnku.
Same ząbki pozostają aromatyczne, ale zwykle są łagodniejsze od tych, które znamy z marketowych główek.
Do czego wykorzystywano go dawniej
Jeszcze kilkadziesiąt lat temu rokambuł można było spotkać znacznie częściej niż dziś.
W wielu regionach Europy Środkowej i Wschodniej wykorzystywano zarówno cebule, jak i młode pędy. Liście trafiały do twarożków, zup oraz wiosennych sałatek. Ząbki dodawano do kiszonek, pieczonych mięs i dań warzywnych.
Bardzo cenione były również młode pędy kwiatostanowe. Zbierano je podobnie jak współczesne pędy czosnku i smażono na maśle albo dodawano do jajecznicy. Dziś ten zwyczaj wraca wraz z modą na dawne odmiany warzyw i sezonową kuchnię.
Jak wykorzystać rokambuł w nowoczesnej kuchni
Możliwości jest zaskakująco dużo. Młode liście świetnie sprawdzają się w pesto, twarożkach i sałatkach. Pędy można grillować, piec lub smażyć podobnie jak zielone szparagi.
Cebule nadają się do wszystkich zastosowań typowych dla czosnku:
- do pieczenia,
- do marynat,
- do sosów,
- do kiszonek,
- do masła ziołowego,
- do dań mięsnych i warzywnych.
Coraz częściej wykorzystuje się również cebulki powietrzne, które można marynować w occie albo dodawać do przetworów.
Gdzie kupić rokambuł
Najłatwiej znaleźć go u kolekcjonerów starych odmian, w sklepach ogrodniczych specjalizujących się w czosnkach oraz podczas kiermaszów ogrodniczych.
Coraz częściej pojawia się także w sprzedaży internetowej.
W zwykłych supermarketach nadal należy do rzadkości, choć jego popularność powoli rośnie.
Kupując materiał do sadzenia, warto upewnić się, jaki dokładnie gatunek lub odmianę oferuje sprzedawca, ponieważ nazwa „rokambuł” bywa używana bardzo swobodnie.
Czy trudno go uprawiać
Wręcz przeciwnie. To jedna z mniej wymagających roślin cebulowych. Najlepiej rośnie w słonecznym miejscu i przepuszczalnej glebie. Sadzi się go podobnie jak czosnek ozimy, zwykle jesienią. Jest odporny na mróz, dobrze zimuje i stosunkowo rzadko sprawia problemy chorobowe.
Dzięki cebulkom powietrznym łatwo go rozmnażać, dlatego jedna roślina może w ciągu kilku sezonów dać początek całej grządce.
Jak przechowywać rokambuł
Sposób przechowywania zależy od części rośliny.
Dojrzałe cebule przechowuje się podobnie jak tradycyjny czosnek. Powinny trafić do suchego, przewiewnego i chłodnego miejsca. Nie lubią szczelnych pojemników ani wilgoci.
Młode liście najlepiej wykorzystać od razu po zbiorze. W lodówce zachowują świeżość przez kilka dni.
Pędy kwiatostanowe można przechowywać w lodówce przez około tydzień lub zamrozić po wcześniejszym pokrojeniu.
Dlaczego warto zainteresować się rokambułem
W czasach, gdy większość warzyw wygląda podobnie i smakuje podobnie, rokambuł przypomina, jak bogata potrafi być tradycja dawnych odmian.
Jest dekoracyjny, łatwy w uprawie i bardzo wszechstronny kulinarnie. Co ważne, pozwala wykorzystać znacznie więcej części rośliny niż zwykły czosnek.
Dla ogrodników będzie ciekawostką, dla kucharzy inspiracją, a dla miłośników sezonowych produktów kolejnym argumentem, by zajrzeć na lokalny targ i poszukać czegoś mniej oczywistego niż kolejna główka zwykłego czosnku.
10
