Spis treści
Rabarbar - co to za roślina?
Rabarbar to wieloletnia roślina z rodziny rdestowatych, którego cechami charakterystycznymi są kwaśny smak i intensywny kolor. To sezonowe warzywo, które smakuje jak owoc, jest słodko-kwaśne. Pochodzi najprawdopodobniej z Syberii, ale uprawiany jest w całej Europie orz w Ameryce.
Jak wygląda rabarbar?
Podstawą rabarbaru jest krótkie kłącze z którego wyrasta rozeta podłużnych, kędzierzawych liści na długich, sztywnych i twardych łodygach. W miarę jak roślina dojrzewa łodygi rabarbaru zmieniają kolor od jasnozielonego, przez różowy, a do niemal czerwonofioletowego. Liście są ciemnozielone i niejadalne ze względu na bardzo wysoką zawartość kwasu szczawiowego. Z kolei nieotwarte kwiaty są uważane za przysmak w Azji.
Właściwości rabarbaru
Rabarbar jest jednym z najmniej kalorycznych warzyw. 100 g świeżych łodyg owocowych ma zaledwie 21 kalorii. Należy jednak pamiętać,że dodanie do niego sporej ilości cukru drastycznie zwiększa kaloryczność produktu.
Rabarbar zawiera sporo fitoskładników, takie jak błonnik pokarmowy, polifenole, minerały i witaminy. Podczas obróbki cieplnej z rabarbaru uwalniana jest rapontygenina, która ma właściwości antynowotworowe, poprzez hamowanie rozwoju komórek rakowych.
Rabarbar zawiera też związki stymulujące działanie estrogenowe, łagodzi przebieg menopauzy oraz równoważy nadmiar androgenów u kobiet.
Oprócz tego jest źródłem witamin i minerałów, takich jak witaminy A, C, E, potas, wapń, fosfor, magnez, kwas foliowy. Zawiera też dużo błonnika, który usprawnia pracę przewodu pokarmowego.
Kto powinien unikać rabarbaru? Przeciwwskazania
Chociaż rabarbar jest skarbnicą cennych składników, nie każdy powinien cieszyć się jego smakiem bez ograniczeń. Głównym powodem do ostrożności jest wysoka zawartość kwasu szczawiowego, który w organizmie może wiązać się z wapniem, tworząc nierozpuszczalne kryształy. Z tego względu spożycie rabarbaru powinny ograniczyć osoby zmagające się z kamicą nerkową, dną moczanową oraz reumatyzmem.
Na rabarbar powinny również uważać osoby cierpiące na osteoporozę, gdyż kwas szczawiowy utrudnia przyswajanie wapnia. Szczególną ostrożność zaleca się także kobietom w ciąży i karmiącym piersią – zawarte w nim substancje mogą przenikać do mleka i powodować u dziecka biegunkę. Ze względu na potencjalnie drażniące działanie na przewód pokarmowy, rabarbar nie jest wskazany dla osób z chorobami zapalnymi jelit.
Rabarbar a leki – na jakie interakcje uważać?
Spożywanie rabarbaru, zwłaszcza w dużych ilościach, może wpływać na działanie niektórych leków. Jego właściwości przeczyszczające mogą prowadzić do nadmiernej utraty elektrolitów, w szczególności potasu. Jest to szczególnie niebezpieczne dla osób przyjmujących leki, które również wpływają na gospodarkę potasową organizmu.
Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu rabarbaru z takimi farmaceutykami jak leki moczopędne (diuretyki), niektóre kortykosteroidy oraz digoksyna, stosowana w leczeniu chorób serca. Utrata potasu może nasilać ich działanie i zwiększać ryzyko wystąpienia działań niepożądanych. Zanim włączysz rabarbar do diety w trakcie farmakoterapii, warto skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą.
Jak zmniejszyć ilość kwasu szczawiowego w rabarbarze?
Choć kwas szczawiowy może być problematyczny, istnieją proste sposoby, by ograniczyć jego ilość w potrawach z rabarbarem. Najskuteczniejszą metodą jest obróbka termiczna. Gotowanie rabarbaru w wodzie może zredukować zawartość szczawianów nawet o 50%, pod warunkiem, że odlejemy wodę, w której warzywo się gotowało. Warto jednak wiedzieć, że pieczenie nie neutralizuje tych szkodliwych związków w takim samym stopniu.
Innym sprawdzonym sposobem jest łączenie rabarbaru z produktami bogatymi w wapń. Dodanie do deseru lub ciasta składników takich jak jogurt, maślanka, kefir czy twaróg sprawi, że kwas szczawiowy zwiąże się z wapniem z nabiału już w przewodzie pokarmowym, a nie z tym pochodzącym z naszego organizmu. To prosta metoda, która pozwala bezpiecznie cieszyć się smakiem sezonowego przysmaku.
Rabarbar: najzdrowszy jest pieczony
W medycynie ludowej rabarbar używany był jako środek przeczyszczający. Szczególnie korzeń rabarbaru (rzewień) pobudza pracę jelit, dezynfekuje i oczyszcza przewód pokarmowy. Surowe liście rabarbaru nie powinny być spożywane w dużych ilościach, gdyż zwierają kwas szczawiowy, który źle wpływa na zęby, kości i przyczynia się do powstawania kamieni nerkowych. Aby rabarbar nabrał zdrowych właściwości, należy go poddać obróbce termicznej - piec lub gotować przez przynajmniej 20 minut.
Kupowanie i przechowywanie rabarbaru
Kupując rabarbar szukaj pęczków zawierających twarde i jędrne łodygi bez plam i przebarwień. Świeży rabarbar najlepiej jest przechowywać w plastikowym woreczku w lodówce, w temperaturze ok. 0 st.C.
11
